حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
505
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
« ذكر امام أبى عبد اللّه ، جعفر بن محمّد الصّادق ، و ولادت او ، و عدد اولاد و أعقاب او ، و مدّت حيوة و وقت وفات او ، و مدّت امامت ، و ذكر تربت او » امام جعفر صادق عليه السّلم سنهء ثلث و ثمانين « 1 » در وجود آمده است ، و او از ترآئب و بطن امّ فروه ، دختر قاسم بن محمد بن أبى بكر « 2 » بوده است . و وفات او بمدينه ، در ماه شوّال سنهء ثمان « 3 » و اربعين و مائه « 4 » بود . و مدّت حيوة او شصت و پنج سال ، و مدّت امامت او سى و سه سال و ده ماه بود ، و در قبر پذرش مدفونست « 5 » ، و درين قبر حسن بن علىّ بن أبى طالب ، و علىّ بن الحسين ، و محمّد بن على ، و جعفر بن محمّد عليهم السلام ببقيع مدفونند .
--> ( 1 ) . سال 83 هجرى . ( 2 ) . امّ فروه مادر بزرگوار امام صادق عليه السلام كه از زنان مشهور و باشخصيت بود ، از دو سمت پدر و مادر با خليفه اول نسبت نسبى داشت : از سويى پدر او قاسم بود كه از فقيهان مدينه بشمار مىرفت ، و قاسم فرزند محمد بن أبى بكر بود كه هنگام چهار سالگى پدرش ابو بكر فوت كرد ، و مادرش اسماء بنت عميس به همسرى امير المؤمنين عليه السلام نائل گرديد ، و محمد در دامن و خانه امير المؤمنين پرورش يافت ، از اين رو حضرت درباره او مىفرمود : ( محمد ولدى من صلب أبى بكر ) ، محمد از فرماندهان لشكر امير المؤمنين در جنگهاى او بود و به ولايت مصر منصوب شد ، و معاويه او را با خورانيدن سم به قتل رساند ، و عائشه خواهر ناتنى او بشمار مىرود . اما از سوى مادر : مادر امّ فروه ، اسماء دختر عبد الرحمن بن أبى بكر بود . و سيد جعفر أعرجى در « مناهل الضرب : ص 389 » مىگويد : ( و امّه امّ فروة بنت القاسم بن محمد بن أبى بكر ، و امّها اسماء بنت عبد الرحمن بن أبى بكر ، و الى ذلك أشار الصادق عليه السلام بقوله : « ولّدنى أبو بكر مرتين ) . ( 3 ) . در اصل : ثمانين . ( 4 ) . سال 148 هجرى . ( 5 ) . يعنى در كنار قبر پدرش .